De identiteit van Europa

Al enige jaren heb ik mij voorbereid om terug te gaan naar de USA waar ik eerder voor mijn werk had gewoond.

Ik ben vertrokken uit Breda in februari 2010.

Ik weet nog goed dat ik ooit na een verblijf van drie jaar terugkeerde op Schiphol, een auto huurde en tot mijn stomme verbazing stijf ingeklemd in een file stond om 7:30 uur in de morgen richting Rotterdam.

Helaas, dit bleek geen incident te zijn, maar een dagelijks gebeuren terwijl ik toch inmiddels ook wel wat gewend was in de omgeving van Washington D.C.

En dat was nog niet alles, rond Rotterdam reed ik langs glazen geluidswanden vol graffiti richting Breda waar ik al jaren wisselend heb gewoond.

Dit was niet het Nederland zoals ik het had verlaten drie jaar eerder. Een deceptie en mijn reactie: Nederland is vol en vervuild. Heel erg vol en heel erg vuil.

Na een periode begint het te wennen hoopte ik, of toch niet? Nee dus.

Was dit Nederland nog mijn Nederland?

Ik heb aan een jarenlange twijfel een eind gemaakt en ben heel bewust terug gegaan naar de USA. Weg van Nederland en weg van Europa en in alle oprechtheid, uit ontevredenheid.

En dan bekijk ik op mijn computer op 19 december 2010 Buitenhof met Clairy Polak die de heer Herman van Rompuy, toch wel de hoogste in rang binnen Europa, ontvangt.

En dat gesprek was een eyeopener. Herman van Rompuy die met droge ogen aan een verbaasde Clairy Polak meedeelde dat de identiteit van Europa ver van ons afstaat.

Rest natuurlijk de vraag hoe het inmiddels staat met de identiteit van Nederland?

Mijn argeloze Amerikaanse vrienden en familie (mijn gezin is Amerikaans met uitzondering van mijzelf (ik ben een permanent US resident) denken nog altijd aan molens, klompen, kaas en per definitie Amsterdam met de wallen en de drugs. Aan deze hardnekkige en vaak toch wel negatieve clichés, denk even aan het imago van Amsterdam, is geen ontkomen aan.

Ik moet soms aan twee partijen uitleggen of verdedigen wat ik denk van Europa en Nederland, en aan de andere kant mij verdedigen bij Europeanen over de USA.

De USA heeft de wereld toch maar twee oorlogen ingerommeld is het verwijt in Europa. Klopt zeg ik dan, en Europa heeft Europese landen toch maar minstens even ondoordacht de Euro ingerommeld.

Ingerommeld, overhaast en kennelijk zonder een gedegen ´due diligence` van landen met name aan de Middellandse Zee terwijl tegelijkertijd Ierland vanuit Brussel werd vetgemest.

Jazeker, ik begrijp dat een gezamenlijke munteenheid van belang is, maar de manier waarop dat is gedaan is iets dat ik de Europese top niet vergeef.

Ik voelde me en voel me nog steeds ronduit belazerd.

En laten we wel wezen, de wijze waarop de Europese Unie met haar Europese Commissie is opgezet is helemaal niet uit te leggen in de USA.

Het is iets als een holding maatschappij met ondernemingen die verder een optimale zelfstandigheid hebben en de Raad van Bestuur van de holding voor gezien houden.

Een model dat in een aanloopfase met weinig deelnemers wellicht kan werken, maar thans volstrekt achterhaald is.

Geen Amerikaan die begrijpt dat er geen gekozen President van Europa is.

En dat terwijl er met alle gebreken van dien er in de USA een gekozen President is, gekozen Gouverneurs (dus een gekozen staatshoofd en geen Koningen en Koninginnen) en gekozen burgemeesters (waar heb ik dit eerder gehoord als oud D66 lid?) en commissarissen van politie.

Ik citeer letterlijk een artikel van Eva Ludemann en Jan-Hein Strop op 5 januari 2011in DEPERS:

Twee eurolanden zijn al failliet, waarvan er één nog corrupter is dan rovershol Bulgarije.

EU-voorzitter Hongarije muilkorft de pers, net als Frankrijk en Italië. En België is geen land meer, maar een onbestuurbare wanorde. Welkom in Gekkenhuis Europa.

Europa was een voorbeeld voor de wereld. Op hoge toon wees het landen als Turkije op transparantie, persvrijheid en andere democratische beginselen.

Bovendien was de Europese Unie een baken van economische stabiliteit en voorspoed, in de eurolanden bekrachtigd door een gemeenschappelijke munt. Een nieuwe wereldmacht leek geboren.

Nog nooit, maar dan ook nog nooit heb ik een bewoner van een Europees land horen zeggen: ik ben een Europeaan.

Een groot verschil met de Amerikanen die gewoon Amerikaan zijn en je dan nog wel eens ter wille willen zijn om heel schattig te vertellen dat ze een Deen, Schot of Ier zijn, maar dan wel vierde generatie.

En Clairy Polak, een toch wel doorgewinterde interviewer liet zich inpakken door de heer van Rompuy.

De Europese identiteit staat ver van ons af – vertelde de heer van Rompuy (Voorzitter van de Europese Raad, informeel ook wel President van Europa genoemd) en dat onderwerp werd voor zoete koek geslikt.

Een gemiste kans om dat eens uit te diepen en te verklaren.

De heer van Rompuy maakte geen enkele aanstalten om te bevestigen dat het ontbreken van een Europese identiteit een zorgelijk issue is.

En Clairy Polak, ze stond er bij en keek er naar.

Het gesprek sloot af met een gedichtje, een haiku, gemaakt en charmant voorgedragen door de heer van Rompuy.

Een toch wel erudiete man van stand maar geen President van Europa maar een benoemde hoge ambtenaar.

Europa, een natie zonder identiteit en zonder echte President, zonder trots dat goed beschouwd door de USA momenteel niet voor vol wordt aangezien.

En als consequentie, de President van de USA heeft in Europa geen gelijkwaardige tegenspeler en Europa moet zich ernstig zorgen maken.

Dit Europa is geen serieuze speler in de huidige wereld die volop in beweging is.

Jan Poort